Ποιότητα ζωής

Προτάσεις στην Διαβούλευση για το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Στερεάς

Ποιότητα ζωής - Διαχείριση σκουπιδιών

Πέμπτη, 26 Μάιος 2016 11:25

Αξιολόγηση Χρήστη: / 1
ΧείριστοΆριστο 

alt

Για το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

(ΠΕΣΔΑ) Στερεάς

με βάση και το νέο σχέδιο νόμου

Του Στέφανου Σταμέλλου*

Κατ’ αρχήν το κείμενο του ΠΕΣΔΑ δεν διαβάζεται και κυρίως διακατέχεται από πολλά «έπεα πτερόεντα» Θα περίμενε κανείς να έχει μια συμπύκνωση και κωδικοποίηση των προτάσεων, ένα συνεκτικό κείμενο με τα βασικά στοιχεία του Σχεδίου, για να μπορεί ο οιοσδήποτε να βγάλει συμπεράσματα χωρίς να ψάχνει μέσα σε εκατοντάδες σελίδες εγκυκλοπαιδικής πληροφορίας. Με λίγα λόγια κουράζει και αποπροσανατολίζει και αυτό μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως σκοπιμότητα. Σε μια προσπάθεια να συμβάλουμε στο διάλογο και χωρίς πολλές περιστροφές, προτείνουμε:


1. Όλες οι δράσεις, στα πλαίσια  της αποκέντρωσης και της τοπικής διαχείρισης που προβλέπεται και στον ΕΣΔΑ, να περάσουν στους δήμους, οι οποίοι πρέπει:

να εφαρμόσουν όλα τα συστήματα που συμβάλλουν στην μείωση και την ελαχιστοποίηση των σύμμεικτων, με δράσεις Διαλογής στην Πηγή(ΔσΠ) και κατασκευή των απαραίτητων τοπικών υποδομών ΚΔΑΥ και  κομποστοποίησης.

Μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής τους, να λειτουργούν οι ίδιοι τους ΧΥΤΑ, με το τέλος ταφής να κλιμακώνεται προς τα πάνω χρόνο με το χρόνο ως κίνητρο για την επίτευξη των στόχων. Τα ποσά που θα προκύπτουν από τις αυξήσεις του τέλους ταφής να συγκεντρώνονται σε ένα Ειδικό Ταμείο ως ανταποδοτικό τέλος και με αυτό να χρηματοδοτούνται τα κίνητρα σε όλους τους δήμους της Περιφέρειας.

2. Οι δήμοι να χρηματοδοτηθούν άμεσα και κατά προτεραιότητα, με βάση την παρακάτω ιεράρχηση και ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες, για:

- το σύστημα των 4 κάδων Διαλογής στην Πηγή(1.χαρτί, 2.γυαλί, 3.μέταλλα, 4.πλαστικά) - πρώτη προτεραιότητα(πλήρης ανάπτυξη στους αστικούς χώρους, κλιμακούμενη ανάπτυξη στους αγροτικούς οικισμούς). Μέχρι να υπάρξουν όλες οι απαραίτητες υποδομές, να αξιοποιηθεί πλήρως το σύστημα των ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ, ο δε Εθνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης(ΕΟΑΝ) να εξαντλήσει τις δυνατότητες του.

- την οικιακή κομποστοποίηση - παράλληλα πρώτη προτεραιότητα(πλήρης ανάπτυξη στις περιφερειακές συνοικίες και στα χωριά και κλιμακούμενη στα κέντρα των πόλεων). 

- τις Μονάδες και τα Πάρκα Κομποστοποίησης(Ας ξεκινήσει με μια Μονάδα και ένα Πάρκο Κομποστοποίησης ο κάθε Δήμος και σταθμίζει τη συνέχεια, αποκτώντας εμπειρία).

- τους Σταθμούς Μεταφόρτωσης(ΣΜΑ) για τις απομακρυσμένες περιοχές

- τα Πράσινα Σημεία(ΠΣ)(ας ξεκινήσει επίσης με ένα Βασικό ΠΣ ο κάθε δήμος για να αποκτήσει εμπειρία και σταθμίζει την συνέχεια με μικρά ΠΣ ανά Δημοτική Ενότητα, στις συνοικίες, κλπ).

Έτσι θα αντιμετωπιστεί ο μεγάλος όγκος των σκουπιδιών και θα μειωθούν οι ποσότητες άμεσα, προστατεύοντας τους ΧΥΤΑ από τον κορεσμό και περιορίζοντας το κόστος μεταφοράς.

- Άμεσα οι δήμοι να υποχρεωθούν στην κατασκευή και λειτουργία Μονάδων Αποβλήτων Εκσκαφών Κατασκευών Κατεδαφίσεων(ΑΕΚΚ) και στη συμμετοχή τους στα άλλα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης(ΣΕΔ)

3. Τη σύσταση ενός Διαχειριστή Στερεών Αποβλήτων(ΔΙ.Σ.Α.) στην Στερεά με μόνο αντικείμενο τη μια Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων(Μ.Ε.Α.) στη Θήβα - αφού το έργο κατασκευής της θεωρείται αρκετά ώριμο - και τίποτα άλλο, γιατί, αντίθετα από δημάρχους, Περιφέρεια, ΦΟΔΣΑ, ΠΕΔ, ΚΕΔΕ και εργολάβους, δε θεωρούμε τις ΜΕΑ προτεραιότητα και λύση. Έχουμε εξηγήσει επανειλημμένα ότι, λόγω υπέρογκου κόστους, πολυπλοκότητας και αναποτελεσματικότητας, δεν έχουν θέση στην αποκεντρωμένη διαχείριση. Αντίθετα, οι έξι προτεινόμενες ΜΕΑ, ή όσες αποφασιστούν τελικά, θα απορροφήσουν κατά προτεραιότητα τους ελάχιστους διαθέσιμους δημόσιους πόρους, υπονομεύοντας τη ΔσΠ και την αποκεντρωμένη διαχείριση και ως έργα έντασης κεφαλαίων θα ανοίξουν την πόρτα στις ΣΔΙΤ. Ακόμη και για τη ΜΕΑ Θήβας να τεθεί η προϋπόθεση να ελεγχθεί η δυνατότητα, χωρίς να χαθεί η χρηματοδότηση, της αναμόρφωσης της μελέτης επανεξετάζοντας τις ποσότητες και τις τιμές με βάση τα νέα δεδομένα της μιας ΜΕΑ στη Στερεά, του ΕΣΔΑ και των Ευρωπαϊκών στόχων.

[Οι ποσότητες των ΑΣΑ σε επίπεδο Περιφέρειας υπολογίζονται στους 200.000 τόνους το χρόνο λαμβάνοντας υπόψη ότι: 1) ο πληθυσμός της Στερεάς είναι 550.000 περίπου 2) ο κάθε κάτοικος παράγει ένα κιλό σκουπίδια μέσο όρο την ημέρα και 3) θα μειωθεί περαιτέρω η παραγωγή με βάση την αντίστοιχη υποχρέωση και τους στόχους.  Με δεδομένο επίσης ότι το 50% των ΑΣΑ, σύμφωνα με τον ΕΣΔΑ, μέχρι το 2020 πρέπει να ανακυκλώνονται ή να κομποστοποιούνται, στην ΜΕΑ θα οδηγούνται λιγότεροι από 100.000 τόνοι και οι ποσότητες αυτές θα τείνουν να μειώνονται σταδιακά, χρόνο με το χρόνο, ανάλογα με την επιτυχία των στόχων]

4. Οπότε

Λειτουργούν οι υφιστάμενοι ΧΥΤΑ με ιδιαίτερη φροντίδα για τον μη κορεσμό τους, με πιθανά έργα βελτίωσης και επέκτασης για μακροβιότερη λειτουργία.

Γίνονται από τον ΕΟΑΝ/ΕΠΠΕΡΑΑ ενιαίες μελέτες για όλες τις ΜΚ, τα ΚΔΑΥ και τα ΠΣ με αυξομειώσεις υποδομών ανάλογα με τη δυναμικότητα της κάθε μονάδας ή με δυνατότητα επέκτασης της λειτουργίας, αν χρειαστεί, ξεκινώντας με τη μίνιμουμ. Πχ στα ΚΔΑΥ μόνο μηχανική και χειρονακτική διαλογή στην αρχή, με δυνατότητα αργότερα να μπει οπτικός διαχωριστής στο χαρτί, πλαστικό, κλπ

5. Οι στόχοι

Να ζητηθεί από κάθε δήμο να δώσει ο ίδιος τους στόχους του για τη διαχείριση των ΑΣΑ, σε βάθος πενταετίας, ανά 6μηνο και έτος, και να γίνει συνδιαμόρφωση καταλήγοντας στους τελικούς στόχους, οι οποίοι να χρηματοδοτηθούν. Αυτά εννοείται αφορούν το ΥΠΕΝ και όλο το σύστημα που θα επιχειρεί στην Διαχείριση των ΑΣΑ ή την Περιφέρεια ή τον ΔΙΣΑ, όποιος φορέας/υπηρεσία θα έχει την ανάλογη ευθύνη.

Οι στόχοι να συνοδεύονται με ανάλογα οικονομικά κίνητρα, άμεσα και έμμεσα, τα οποία θα αφορούν σε έργα ανταποδοτικά για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η προσπάθεια δοκιμάζεται και στηρίζεται σε πιλοτικούς δήμους, πόλεις και χωριά, αναπτύσσεται και προωθείται η εθελοντική συμμετοχή και ενισχύονται οι επενδυτικές πρωτοβουλίες στα πλαίσια της κοινωνικής οικονομίας και των συνεταιρισμών.

Την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων να αναλάβει η Περιφερειακή Ένωση Δήμων με τακτική ενημέρωση των δήμων και των κατοίκων της Περιφέρειας με ανάλογες αναρτήσεις, δημοσιοποιήσεις και ενημερωτικές εκδηλώσεις.

6. Εναλλακτικά και

αν οι χρηματοδοτικές δυνατότητες επιτρέπουν και αφού φαίνεται ότι υλοποιούνται όλες οι αποκεντρωμένες δράσεις της ΔσΠ, τότε να μπορούν να συσταθούν δύο ΔΙΣΑ: ένας στη Νότιο-Ανατολική Στερεά και ένας στη Βορειο-Δυτική Στερεά, δηλαδή 1) Εύβοια + Βοιωτία και 2) Φθιώτιδα + Ευρυτανία + Φωκίδα, με ΜΕΑ στη Θήβα ο πρώτος και ΜΕΑ στη Λαμία ο δεύτερος ανάλογης δυναμικότητας. Η Σκύρος θα κάνει ό,τι προβλέψει ο νόμος για τα νησιά.

7. Η ΜΕΑ

Όταν λέμε ΜΕΑ, εννοούμε μια Μονάδα που θα υποδέχεται διαρκώς μειούμενες ποσότητες σύμμεικτων, με διαρκώς μειούμενες δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας και με οικονομοτεχνική μελέτη απόσβεσης σε ορίζοντα δεκαετίας. Όταν θα επιτευχθεί η απόσβεση του κεφαλαίου, θα λειτουργεί με το ελάχιστο κόστος χωρίς κέρδη με μόνη την υποχρέωση της δημιουργίας αποθεματικών για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών, ως μια Διαδημοτική Επιχείρηση Μη Κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Προτείνουμε το τέλος εισόδου στη ΜΕΑ να είναι αποτρεπτικό για να μην αντιμετωπίζεται ως η εύκολη λύση

8. Ανακυκλώσιμα και εμπορική αξιοποίηση

Σοβαρό θέμα είναι η εμπορική αξιοποίηση των ανακυκλώσιμων και του κομπόστ και η εξασφάλιση εσόδων για τους δήμους. Είναι δύσκολο να πει κανείς, ο κάθε δήμος να εμπορεύεται μόνος του τα προϊόντα αυτά. Προτείνεται η σύσταση σε διαδημοτικό επίπεδο επιχειρήσεων ευρείας βάσης με τη συμμετοχή των αντίστοιχων δήμων και με αντικείμενο την οργάνωση της προώθησης και εμπορικής αξιοποίησης αυτών των προϊόντων με προγραμματική σύμβαση.

9. Στελέχωση και λειτουργία των μονάδων

Σοβαρό θέμα επίσης είναι η στελέχωση και λειτουργία των μονάδων, των ΜΚ, των ΠΣ, των ΚΔΑΥ κλπ. Μπορεί τα έσοδα από την εμπορική αξιοποίηση των ανακυκλώσιμων και του κομπόστ να θεωρηθούν ανταποδοτικά έσοδα, τα οποία θα αποδίδονται αποκλειστικά στη μισθοδοσία των εργαζομένων που θα στελεχώσουν τη λειτουργία των μονάδων, για να λειτουργεί και ως κίνητρο στην επιτυχία των στόχων. Τελικός στόχος πρέπει να είναι η αυτοδιαχείριση των Μονάδων(ΜΚ, ΠΣ, ΚΔΑΥ) με βάση τα έσοδα των προϊόντων της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης και τα «δικαιώματα» από τα ανταποδοτικά τέλη του κάθε δήμου

* Μέλος της Οικολογίας Αλληλεγγύης Στερεάς

 

Ποιος μπορεί να υποστηρίξει ότι σέβεται τα δέντρα στην πόλη;

Ποιότητα ζωής - Αστικό-περιαστικό πράσινο

Τετάρτη, 23 Μάρτιος 2016 18:30

alt

 

Του Στέφανου Σταμέλλου

Διαβάζουμε ότι η έρευνα, που έκανε το Αστεροσκοπείο Αθηνών για λογαριασμό του WWF Ελλάς, καταγράφει αύξηση των ημερών καύσωνα και αυξημένη ξηρασία τα επόμενα χρόνια. Μάλιστα η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Λαμία και η Λάρισα θα έχουν ως και 20 περισσότερες μέρες καύσωνα το χρόνο, μέχρι το 2050.

Το ερώτημα που προκύπτει αμέσως είναι κατά πόσο η πολιτεία και η αυτοδιοίκηση έχουν κατανοήσει αυτό το ζήτημα και τι μέτρα λαμβάνουν. Αν συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα αυτό που συμβαίνει στη Λαμία, τότε «ζήτω που καήκαμε». Στη Λαμία, για παράδειγμα, έχουμε χορτάσει να βλέπουμε κομμένα δέντρα και δέντρα που έχουν υποστεί «βαθύ κούρεμα», που κατά 90% σημαίνει: του χρόνου ξερά!

alt

Δείτε εδώ ορισμένες εικόνες που «κατέγραψε» ο φωτογραφικός φακός. Οι κορμοί των δέντρων στους δρόμους της πόλης ασφυκτιούν ανάμεσα στο τσιμέντο, την άσφαλτο και τα πλακάκια. Είναι δυνατόν αυτά τα δέντρα να είναι υγιή και ασφαλή; Είναι δυνατόν να επιβιώσουν; Ποιος αρμόδιος μπορεί να υποστηρίξει ότι τα σέβεται και ότι τα θεωρεί πολύτιμα για το πράσινο στην πόλη, ικανά να ανταποκριθούν στις ανάγκες της κλιματικής αλλαγής;

Φέτος δαπανήθηκαν σε όλο το Δήμο Λαμίας 125.000 ευρώ για το κόψιμο και το κλάδεμα των δέντρων. Κι αυτό έγινε - το λέμε με την ευκαιρία - χωρίς να επουλωθούν οι τομές με μυκητοκτόνο, παρά την πρόβλεψη της μελέτης. Θα μπορούσε όμως να δοθούν άλλα 10.000 ευρώ, λέω εγώ, για να ελευθερωθούν οι κορμοί και το ριζικό τους σύστημα από το τσιμέντο, να μπορεί να αναπνέει η ρίζα τους και να ποτίζονται επαρκώς τα δέντρα. Να σπάσει το τσιμέντο και να εμφανιστεί το χώμα σε μια διάσταση τουλάχιστον 80Χ60 cm.

Με αυτήν την σημερινή εικόνα, δυσκολεύεται κανείς να προτείνει την σύνταξη του μητρώου των δέντρων. Ένα μητρώο που θα περιλαμβάνει την καταγραφή και την αποτύπωση σε ψηφιακό χάρτη όλων των δέντρων της πόλης, την τοποθεσία, το όνομα και το είδος, πληροφορίες για το ύψος, την υγεία και τη σταθερότητά του. Κανονική ταυτότητα και πράσινο φακέλωμα.

Συμπερασματικά, η δημοτική αρχή πρέπει επιτέλους να αρχίσει να κατανοεί την τεράστια σημασία των έργων πρασίνου στον αστικό ιστό της πόλης για τη βελτίωση της ζωής των δημοτών ξεκινώντας ίσως από την σωστή διαχείριση των δέντρων. Γιατί το μέλλον προβλέπεται δύσκολο και ζεστό …

Λαμία, Μάρτης 2016

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

alt

 

 

 

 

Επισημάνσεις και προτάσεις στο Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων(ΤοΣΔΑ) του Δήμου Λαμίας

Ποιότητα ζωής - Διαχείριση σκουπιδιών

Πέμπτη, 25 Φεβρουάριος 2016 01:04

 

alt

 

 ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΛΑΜΙΑΣ

Τηλ 2231045910 6937378138 6932837696

 

Κατ’ αρχήν δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε την καθυστέρηση της Δημοτικής Αρχής στο θέμα της μελέτης και της διαβούλευσης του Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, η οποία σε πολλούς δήμους της χώρας έχει ολοκληρωθεί εδώ και καιρό. Σε μας, ενώ η συζήτηση είχε ανοίξει από τον Μάρτιο του 2015, έρχεται σήμερα μετά από τόση καθυστέρηση και χωρίς διαβούλευση με προσωπική σας ευθύνη κύριε δήμαρχε, όπως δείχνουν τα γεγονότα.

Οφείλουμε όμως να δηλώσουμε ικανοποίηση για τις κατευθύνσεις του σχεδίου, οι οποίες ακολουθούν τις κατευθύνσεις του Εθνικού Σχεδιασμού, του ΕΣΔΑ. Όσον αφορά όμως την ίδια τη μελέτη διακρίνουμε μια προχειρότητα ως προς την καταγραφή και παρουσίαση του υφιστάμενου τρόπου διαχείρισης, ενώ φαίνεται να λείπουν σημαντικά στοιχεία όπως το ανθρώπινο δυναμικό, ο προϋπολογισμός της υπηρεσίας καθαριότητας και η εκτίμηση του κόστους διαχείρισης.  Στο τέλος, ενώ γίνεται μία προσπάθεια επιμέρους κοστολόγησης των προτεινόμενων δράσεων, δεν γίνεται κανένας υπολογισμός του συνολικού κόστους διαχείρισης, που θα προκύψει από την εφαρμογή του σχεδίου και των αναμενόμενων εσόδων από τα προϊόντα της ΔσΠ. 

Ως αποτέλεσμα παραμένει άγνωστη η επίπτωση του σχεδίου στα τέλη καθαριότητας, τα οποία σημειωτέον αναμένεται να αυξηθούν κατακόρυφα από την επικείμενη εφαρμογή του τέλους ταφής.  Αλλά για να έχει  κανείς περισσότερες απαιτήσεις,θα έπρεπε προφανώς να δοθούν περισσότερα χρήματα για τη μελέτη ενός τέτοιου ΤοΣΔΑ.  Για 25 δήμους δόθηκαν από το ΦΟΔΣΑ, από ό,τι ξέρουμε, 20.000+ΦΠΑ. Δηλαδή δεν αναλογούν ούτε 1000 ευρώ για κάθε ΤοΣΔΑ.  Άρα ό,τι πληρώσαμε, πήραμε…

Η σύγκριση με την ανάθεση του Δήμου στην ίδια εταιρεία από τις 27/3/2015 με το ποσό των 24.600 ευρώ της Παροχής υπηρεσιών Συμβούλου με αντικείμενο την “Τεχνική συμβουλευτική υποστήριξη για την αντιμετώπιση της διαχείρισης αποβλήτων”», είναι αναπόφευκτη. Όπως και το ότι θα μπορούσε στην Τεχνική Υποστήριξη να περιλαμβάνεται και η σύνταξη της Μελέτης του ΤοΣΔΑ. Τι υποστήριξη έκανε για να πληρωθεί ένα τέτοιο ποσό, είναι προς διερεύνηση

Η μελέτη αναλώνεται σε μία φερ’ ειπείν οργάνωση του συστήματος της Διαλογής στην Πηγή, όπου όμως εξαντλεί την προσπάθειά της στον υπολογισμό του αριθμού των απαιτούμενων κάδων, ενώ δεν ασχολείται με σημαντικά θέματα όπως η ανάπτυξη της οικιακής κομποστοποίησης, η συχνότητα της αποκομιδής, ιδίως για τα οργανικά, και τα απαιτούμενα δρομολόγια με το αντίστοιχο προσωπικό.  Κάνει την παραδοχή ότι το σύνολο των απορριμμάτων θα διαχειρίζεται μέσω της ΔσΠ, το οποίο είναι μεν το επιθυμητό, αλλά δεν είναι άμεσα εφαρμόσιμο χωρίς την απαιτούμενη  οργάνωση του συστήματος της ΔσΠ και την κατασκευή και λειτουργία των απαραίτητων εγκαταστάσεων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών(ΚΔΑΥ) και Κομποστοποίησης.

 Αναπόφευκτα στο μεταβατικό στάδιο και σύμφωνα με τον ΕΣΔΑ προκύπτει και η ανάγκη επεξεργασίας των μη χωριστά συλλεγέντων υπολειπόμενων σύμμεικτων ΑΣΑ, καθώς και η διάθεση προς υγειονομική .ταφή  των υπολειμμάτων, που δεν δύναται να ανακυκλωθούν.  Στην παρούσα μελέτη δε γίνεται καμία αναφορά σε εγκατάσταση διαλογής ανακυκλώσιμων, ούτε στις απαιτούμενες δράσεις Επεξεργασίας, Αξιοποίησης και Τελικής Διάθεσης των συμμείκτων της μεταβατικής περιόδου και των υπολειμμάτων της ΔσΠ, πιθανόν θεωρώντας ως αποδέκτη τους το ΧΥΤΑ Λαμίας.  Επίσης δεν κάνει καμιά αναφορά στα έργα του υπό αναθεώρηση ΠΕΣΔΑ, που προωθούνται από το ΦΟΔΣΑ.  Αυτό ως σχέδιο το καθιστά ευάλωτο στην ολοκληρωμένη συζήτηση και την τελική απόφαση.  

Ερωτήματα που δεν έχουν απαντήσεις στη μελέτη του ΤοΣΔΑ

Δεν θα ήταν καλύτερα όμως για όλους μας να ψηφίσουμε ένα τέτοιο σχέδιο γνωρίζοντας:  

- αν θα γίνει και πού η, έστω, Μονάδα μικρής κλίμακας επεξεργασίας των υπολειπόμενων σύμμεικτων - η οποία αναφέρεται μεν στους στόχους του σχεδίου, αλλά στη συνέχεια δεν προσδιορίζεται - αν όχι κανονική Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ),

- αν θα γίνει μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης (καύσης) του RDF και πού θα πηγαίνει εν πάσει περιπτώσει το RDF της σχεδιαζόμενης ΜΕΑ Φθιώτιδας του ΠΕΣΔΑ,

- αν πράγματι θα πηγαίνει η προδιαλογή στην πηγή των οργανικών για περαιτέρω επεξεργασία στα Πράσινα σημεία, καθώς στα κόστη φαίνεται να συμπεριλαμβάνεται ένας ελάχιστος εξοπλισμός για κομποστοποίηση και όχι μια οργανωμένη και κοστολογημένη μονάδα κομποστοποίησης,

- αν και πού θα λειτουργήσει δημοτικό ΚΔΑΥ και ποια θα είναι η σχέση του Δήμου με την ΕΕΑΑ,

- τα κόστη της λειτουργίας όλων αυτών τω εγκαταστάσεων και αν προβλέπεται να επιβαρυνθεί και πόσο ο δημότης ανάλογα με τον βαθμό επιτυχίας του Σχεδίου,

- πού βρίσκεται η υπόθεση με τον ΧΑΔΟ/ΧΥΤΑ και την αντιπαράθεση με τους λατόμους,

και μια σειρά ακόμα ερωτήματα, που δεν εμφανίζονται στη Μελέτη, αλλά όμως είναι ουσιαστικά. Γιατί, για παράδειγμα, στις προτάσεις του ΦΟΔΣΑ προς την εταιρεία, που έχει αναλάβει την αναθεώρηση/επικαιροποίηση του ΠΕΣΔΑ, προβλέπεται στη Λαμία Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων(ΜΕΑ), η οποία θα δέχεται τα απόβλητα των δέκα δήμων, που και σήμερα εναποθέτουν τα σκουπίδια τους στον ΧΑΔΟ/ΧΥΤΑ.

Για να εκτιμήσουμε όμως το ρόλο της Διαλογής στην Πηγή και για να μην μας δημιουργούνται αυταπάτες, πρέπει να ξεδιαλύνουμε τι κάνει η ΜΕΑ και ποιος είναι ο ρόλος της. Ακόμα και στον ΕΣΔΑ, οι ΜΕΑ προορίζονται κυρίως για τη βιοσταθεροποίηση του οργανικού κλάσματος των υπολειπόμενων σύμμεικτων. Σε πρώτη φάση μέχρι το 2020 επεξεργάζονται το 60% των οργανικών, δηλαδή το 26,4% των ΑΣΑ, αλλά με πρόβλεψη στη διαστασιολόγηση της σταδιακής μείωσης των σύμμεικτων. Γι’ αυτό μπορεί να έχουν ρόλο στη μεταβατική περίοδο της οργάνωσης και εγκαθίδρυσης της ΔσΠ των οργανικών. Ανακτούν υποτίθεται το πολύ το 10% των ανακυκλώσιμων ή το πολύ το 4,4% του συνόλου των ΑΣΑ, χωρίς όμως να είναι ξεκάθαρο αν πρόκειται για RDF ή ανακυκλώσιμα ικανοποιητικής ποιότητας που μπορούν να βρουν αγοραστή. Κι αυτό θα γίνει μετά από 2-3 χρόνια που μπορεί να κατασκευαστούν οι μονάδες… Και πάλι η αποτελεσματικότητά τους για ανάκτηση εξαρτάται από το αν θα είναι μονάδες σε πλήρη ανάπτυξη των συστημάτων, αν θα έχει οπτικούς διαχωριστές κλπ.   Άρα θα πρέπει να περιμένουμε 2-3 χρόνια για να δούμε τις πραγματικές τους δυνατότητες ως προς την ανακύκλωση, όταν τα μέχρι τώρα στοιχεία από τις μονάδες που λειτουργούν στην Ελλάδα αλλά και πανευρωπαϊκά, συνηγορούν για το αντίθετο.


Επιμέρους επισημάνσεις στο συνολικό κείμενο της Μελέτης

- Στη σελίδα 6 η αναφορά στα πλεονεκτήματα της αποκεντρωμένης διαχείρισης στο τέλος της σελίδας, όπως και στη σελίδα 10, η αναφορά στους στόχους και τις δράσεις του ΕΣΔΑ: [14) Προτεραιότητα στη διαλογή υλικών στην πηγή (ΔσΠ) σε αποκεντρωμένες υποδομές, έναντι της ανάκτησης σε συγκεντρωτικές εγκαταστάσεις μηχανικής διαλογής σύμμεικτων ΑΣΑ], είναι μια πολύ καλή – αναπάντεχα θα έλεγα – προσέγγιση. Αυτό όμως θέλει, όπως αναφέρουμε και παραπάνω, περισσότερη επεξήγηση

- Στη σελίδα 13 και στον Πίνακα 5: Τα ανακυκλώσιμα για το 2015 πρέπει να είναι 1.311,86 τόνοι και όχι 311,86. Άρα το σύνολο των παραγομένων αποβλήτων (σύμμεικτα + ανακυκλώσιμα) είναι 24.849,055 τόνοι

- Στη σελίδα 14 και στον Πίνακα 6: Η σύσταση των ΑΣΑ είναι διαφορετική από αυτή του ΕΣΔΑ και ιδιαίτερα τα πλαστικά είναι πολύ λιγότερα, ενώ τα μέταλλα είναι διπλάσια και το υπόλειμμα είναι 15,5% αντί 9,5%.

- Στη σελίδα 17: Η ΠΥΣ 49 της 15.12.2015 «Τροποποίηση και έγκριση Ε.Σ.Δ.Α. επιβάλλει την σύνταξη και έγκριση από τις αρμόδιες Αρχές, Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων. Το εγκεκριμένο σχέδιο διαχείρισης Απορριμμάτων, αποτελεί πλέον προϋπόθεση χρηματοδότησης από την Πολιτεία κάθε έργου υποδομής και εξοπλισμού διαχείρισης των Απορριμμάτων κάθε Δήμου  και δεν θα χρηματοδοτηθεί κανένα έργο των Δήμων στο μέλλον, εάν δεν έχει ενταχθεί στο εγκεκριμένο σχέδιο Διαχείρισης των Απορριμμάτων του και δεν έχει εγκριθεί από τις Αρμόδιες Αρχές,, θέλει προσοχή, γιατί επισημαίνει την αναγκαιότητα της σωστής σύνταξης του ΤοΣΔΑ, ώστε να μπορέσει να τύχει της έγκρισης από τις Αρμόδιες Αρχές και να ξεκινήσει η χρηματοδότηση. Η μη πρόβλεψη κάποιων έργων και δράσεων αλλά και οι καθυστερήσεις μπορεί να έχουν οικονομικές συνέπειες και ανατροπές

- Στη σελίδα 19 Στόχοι στα Αστικά Στερεά Απόβλητα:   Μικρής κλίμακας μονάδες επεξεργασίας υπολειμματικών σύμμεικτων, με σκοπό την περαιτέρω ανάκτηση. Και αυτό θέλει περαιτέρω διευκρίνιση, τι εννοεί μικρής κλίμακας μονάδες, ποιες και πού;


Έχουμε μία καλή περιγραφή ενός σχεδίου Διαλογής στην Πηγή, αλλά…

Φαίνεται λοιπόν ότι έχουμε μάλλον μία καλή περιγραφή ενός σχεδίου Διαλογής στην Πηγή, χωρίς όμως χρονοδιαγράμματα, με αρκετές ελλείψεις και όχι  κοστολογημένο επαρκώς.  Πιθανόν έτσι να καθυστερήσει να πάρει την έγκριση ή να μας το γυρίσουν πίσω και να χαθεί πολύτιμος χρόνος στα πλαίσια των καθυστερήσεων, που «παίζονται» για διάφορους λόγους όλο αυτό το διάστημα. Έτσι θα εμφανιστούν ξανά τίποτα «σωτήρες», τύπου ΣΔΙΤ κλπ που θα επωφεληθούν από τις καθυστερήσεις. Πιθανόν αυτό να βολεύει γενικότερα το "σύστημα" για να ξεπεράσει και την έλλειψη χρηματοδότησης. Να ρίξουν δηλαδή το βάρος στην Αττική, στα νησιά και στην Πελοπόννησο, που φαίνεται να έχουν σοβαρότερα προβλήματα και να καθυστερήσουν κάποιες περιφέρειες, όπως η δική μας, που δεν μπορεί να βρει άκρη ούτε με τον ΦοΔΣΑ.

Σε κάθε περίπτωση, για μας το ΤοΣΔΑ πρέπει να είναι ευέλικτο και να διαφοροποιείται ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή, τον αστικό ή αγροτικό πληθυσμό, τις πυκνότητες του πληθυσμού κλπ. Πρέπει να εφαρμόσει και να δοκιμάσει πιο επιθετικές πρακτικές, όπως για παράδειγμα πιλοτικές συνοικίες, πιλοτικές γειτονιές ή και πιλοτικά χωριά. Να εφαρμόσει σε κάποιες περιοχές τη ΔσΠ με την αποκομιδή «ΠΟΡΤΑ ΠΟΡΤΑ» καταργώντας εντελώς τους μεγάλους κάδους ή τοποθετώντας πολύ λίγους, αραιά, μόνο για κάποιους που θα έχουν να απουσιάσουν. Ειδικά σε περιφερειακές συνοικίες που έχουν κήπους και αυλές, μπορεί να εφαρμοστεί ευρύ πρόγραμμα οικιακής κομποστοποίησης με οικιακούς κάδους και να μελετηθούν κίνητρα ανάλογα με την επιτυχία του προγράμματος

Η Νέα Μαγνησία, η Αμφιθέα, η Νέα Ευρυτανία, ο Σταυρός, η Υπάτη, ο Φραντζής για παράδειγμα είναι κάποιες από αυτές, οι οποίες έχουν τοπικούς δραστήριους εξωραϊστικούς συλλόγους, που μπορούν να βοηθήσουν άμεσα στην επιτυχία

Η επιτυχία του Σχεδίου, όπως άλλωστε περιγράφεται και στον ΕΣΔΑ, αλλά και στη Μελέτη του ΤοΣΔΑ, θα εξαρτηθεί τα μέγιστα από τις προσπάθειες ενημέρωσης και την επιτυχή ενεργοποίηση των δημοτών, που πρέπει να γίνουν περισσότερο υπεύθυνοι.

Μπορεί να ξεκινήσει σήμερα ένα σχέδιο διαχείρισης;

Εμείς θεωρούμε ότι μπορούμε να ξεκινήσουμε από σήμερα την ΔσΠ οργανώνοντας άμεσα το σύστημα της συλλογής και μεταφοράς ανακυκλώσιμων με τους τρεις χωριστούς κάδους(εκ των οποίων ο μπλε υπάρχει ήδη) και τους κώδωνες γυαλιού της ΕΕΑΑ για μεγάλους παραγωγούς - χωρίς να περιμένουμε πότε θα γίνουν οι άλλες υποδομές, δημοτικά ΚΔΑΥ ή ό,τι άλλο προβλέπεται στο ΤοΣΔΑ και το ΠΕΣΔΑ, που μπορεί να γίνουν σε 2-3 χρόνια - αξιοποιώντας το ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ.

Το ίδιο μπορεί να ξεκινήσει άμεσα και η οικιακή κομποστοποίηση με στόχο να γίνει μια εκτροπή 10% στα οργανικά και 60% στα πράσινα αξιοποιώντας τον πανάκριβο κλαδοθρυμματιστή των 60.000€, που τον έχουμε να κάθεται. Το θρύμμα μπορεί να δίνεται για την οικιακή κομποστοποίηση ή να πηγαίνει στα πάρκα και στους κήπους για εδαφοκάλυψη και μείωση των ζιζανίων.

Από την εκτροπή από τον ΧΥΤΑ 10% οργανικών έχουμε άμεσα θετικό οικονομικό αποτέλεσμα λόγω αποφυγής της διαχείρισής τους[1.031t Χ 150€ = 155.000€, μία 3μελής οικογένεια παράγει 0,41 τόνους οργανικά το χρόνο, πες 1,5 μ3.  Είναι 1031/0,41= 2500 οικιακούς κομποστοποιητές Χ 60€ = 150.000€.  Τα έχει βγάλει ήδη].  

Ξεκινώντας λοιπόν από το Β’ εξάμηνο του 2016 και μέχρι τέλους του χρόνου με ένα στόχο 30% εκτροπής των ανακυκλώσιμων από τον ΧΥΤΑ, την επιδότηση της ΕΕΑΑ, την κάποια εμπορική αξία των μη επιδοτούμενων, όπως το έντυπο χαρτί, και την αποφυγή του τέλους ταφής, μπορούμε να έχουμε άμεσα μια μείωση του συνολικού κόστους 3%.

Αντίστοιχα, σε μια πλήρη ανάπτυξη του συστήματος το 2018 και μια παραδοχή για προδιαλογή στο Δήμο της τάξης του 65% περίπου των ανακυκλώσιμων, μπορούμε να μιλάμε για μια μείωση του κόστους της τάξης του 15% λαμβάνοντας υπόψη ξανά τις επιδοτήσεις της ΕΕΑΑ, την εμπορική αξία των μη επιδοτούμενων ανακυκλώσιμων υλικών, αλλά και την αποφυγή του αυξημένου τέλους ταφής στον ΧΥΤΑ.

Αυτά όλα μπορούμε να σας τα δώσουμε αναλυτικά σε excel με όλες τις επιμέρους παραμέτρους που καθορίζουν τα αποτελέσματα που σας αναφέραμε


Ορισμένες πρόσθετες προτάσεις

Θεωρούμε απαραίτητο:

- να συγκροτηθεί μια διαπαραταξιακή ομάδα έργου, που θα αναλάβει να παρακολουθεί, να ενημερώνει το Δημοτικό Συμβούλιο σε τακτική βάση για την εξέλιξη και να εισηγείται σχετικά για το θέμα

- να καταλήξουμε σε ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στόχων και υλοποίησης των δράσεων και των έργων του ΤοΣΔΑ

Επειδή θεωρούμε ότι η Μελέτη του ΤΟΣΔΑ έχει πολλές ελλείψεις και χωρίς επαρκή κοστολόγηση, ΔΕΝ ΤΟ ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ και προτείνουμε να αποσυρθεί, να διορθωθεί, να συμπληρωθούν οι δράσεις, να γίνει διαβούλευση και να έλθει ξανά για συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο.  

Όλοι μας, δήμος και πολίτες, θα κριθούμε από το αν θα πετύχουμε να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων, το οποίο δεν θα κοστίζει πανάκριβα, δεν θα είναι «κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα συγκεκριμένων συμφερόντων, αλλά θα προστατεύει το περιβάλλον, θα είναι οικονομικό και θα δημιουργεί νέο πλούτο και θέσεις εργασίας για την περιοχή.


Λαμία, Φεβρουάριος 2016

alt

alt

alt

 

Έχουμε την πολυτέλεια να μειώνουμε το Πράσινο στην Λαμία;

Ποιότητα ζωής - Αστικό-περιαστικό πράσινο

Παρασκευή, 19 Φεβρουάριος 2016 12:03

alt

 

Μετά τα τελευταία πολλαπλά φαινόμενα αυθαίρετης κοπής δένδρων στην Λαμία και με αφορμή την νέα επίθεση που επιχειρείται τελευταία στο λιγοστό πράσινο που έχει απομείνει στον Αστικό ιστό της πόλης (εισήγηση για ολοκληρωτική κοπή και αντικατάσταση των υγιών ψηλών βραχυχίτωνων της Ρήγας Φεραίου,προσπάθεια κοπής του υπεραιωνόβιου πλατάνου στην Σκληβανιώτη,κλείδωμα και εγκατάλειψη του αλσυλλίου του Λόφου Μιχαήλ και Γαβριήλ των 18,5 στρεμμάτων κλπ) αναρωτηθήκαμε που βρίσκονται οι Ελληνικές πόλεις (και η Λαμία μας ειδικότερα) στην κατάταξη σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις στην κάλυψη πρασίνου.

Τα στοιχεία που αντλήθηκαν από την έκδοση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος “EEA, Environment and human health, Joint EEA-JRC report, 2013″ είναι δυστυχώς απογοητευτικά!

Η Ελλάδα καταλαμβάνει την δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση πίσω μόνο από την Ουγγαρία!

Στο πιο κάτω πίνακα μπορείτε να δείτε ποιο είναι το ποσοστό των πράσινων και γαλάζιων χώρων στις πόλεις των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπου πράσινοι χώροι εννοούμε πάρκα, άλση και γενικά σημεία αστικού πρασίνου, ενώ όταν μιλάμε για γαλάζιους χώρους εννοούμε ποτάμια, λίμνες και γενικά μεγάλες υδάτινες επιφάνειες.

alt

Όπως με λύπη μας διαπιστώνουμε βάσει των δεδομένων στο 60% των ελληνικών πόλεων το ποσοστό που οι πράσινοι και γαλάζιοι χώροι καταλαμβάνουν είναι κάτω από 20%, ενώ στο υπόλοιπο 40% των πόλεων μας το ποσοστό πρασίνου και υδάτινων επιφανειών κυμαίνεται ανάμεσα στο 20-29%.

Ακόμη όμως  πιο απογοητευτικά είναι τα στοιχεία για την Λαμία όπου βρίσκουμε: 53,5% τσιμέντο, 26,5% άσφαλτο και μόλις 8,4% πράσινο!!

Στα παραπάνω πρέπει να προστεθούν και οι προβλέψεις των επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής στην πόλη της Λαμίας όπου μεταξύ των άλλων αναμένονται για τα επόμενα χρόνια (2021-2050) μέχρι και 20 επιπλέον «πολύ θερμές» ημέρες  σε ετήσια βάση (με θερμοκρασίες πάνω από 35ο Κελσίου)[Εδώ η μελέτη]

Τι σημαίνει αυτό; Ότι ζούμε σε μια πόλη από μπετόν και άσφαλτο και πως πρέπει να δράσουμε άμεσα,συντονισμένα και στοχευμένα έτσι ώστε όχι μόνο να μην ελαττωθεί το ήδη ελάχιστο πράσινο αλλά με δράσεις και προγραμματισμό να αυξήσουμε την κάλυψη σε αυτό βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα ζωής μας και αντιμετωπίζοντας τις υψηλές θερμοκρασίες που προβλέπουν οι μελέτες.

Αυτά όμως προϋποθέτουν κατανόηση της υφιστάμενης τραγικής κατάστασης στην Λαμία, ενεργοποίηση της Δημοτικής Αρχής και όλων υμών των πολιτών στην κατεύθυνση της προσπάθειας για διάσωση,συντήρηση και περιποίηση κάθε δένδρου στον αστικό ιστό καθώς και προγραμματισμός δενδροφυτεύσεων με στόχο την ενίσχυση των ελεύθερων χώρων και του πρασίνου.Κινήσεις που θα δώσουν αέρα και δροσιά στην ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα της πόλης.

Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη να συζητηθεί στον Δήμο μας και να ψηφιστεί από το Δημοτικό Συμβούλιο Κανονιστική Διάταξη με τις βασικές αρχές και τους στόχους στην ανάπτυξη και προστασία του αστικού πρασίνου του Kαλλικρατικού Δήμου Λαμιέων υπό το πρίσμα και των νεών δεδομένων, πρόταση που έχουμε επανειλημμένα καταθέσει χωρίς μέχρι τώρα κανένα απολύτως αποτέλεσμα.

Ο εφησυχασμός, η αδράνεια και οι κακοί χειρισμοί στο πράσινο μπορεί να επηρεάσουν δραματικά την ζωή στην πόλη όλων μας...

 

Παραπομπές:

Environment and human health

Μελέτη ανάπλασης του χώρου του στρατοπέδου λοχαγού Αθ. Τσαλτάκη του δήμου Λαμιέων με στόχο τη δημιουργία πάρκου

wwf-Το αύριο της Ελλάδας

Κλιματική Αλλαγή: Αντιμέτωπη η Λαμία και η Φθιώτιδα με τις επιπτώσεις

 

 

alt

alt

alt

 

 

Συγκέντρωση υπογραφών, υπογράψτε τώρα!

Ποιότητα ζωής - Ελεύθεροι χώροι

Τρίτη, 16 Φεβρουάριος 2016 19:43

 

alt

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΛΑΜΙΑΣ

Τηλ 2231045910 6937378138 6932837696

 

Να δοθεί για χρήση στους δημότες ο Λόφος Μιχαήλ και Γαβριήλ στη Λαμία

Καμπάνια συγκέντρωσης υπογραφών για το θέμα του Λόφου Μιχαήλ και Γαβριήλ, μέσω της πλατφόρμας του gopetition, πραγματοποιεί η Πρωτοβουλία Ενεργών Πολιτών Λαμίας, με βάση το κείμενο και τον τίτλο:

Καλούμε όλους τους φίλους, κάθε πολίτη που τον ενδιαφέρει το θέμα να διαβάσει το κείμενο και να συμπληρώσει τη φόρμα με τα στοιχεία του πατώντας εδώ
 

Ζητάμε

την άμεση απομάκρυνση του αντιαισθητικού παράνομου φράκτη και την ελεύθερη πρόσβαση, προκειμένου να είναι διαθέσιμο σε όλους τους δημότες της Λαμίας για δασική αναψυχή και ξεκούραση, χωρίς περιορισμούς και προτεραιότητες

 

 

Σελίδα 1 από 12


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 90

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/pepla/pepla.gr/templates/rt_afterburner_j15/html/pagination.php on line 96
«ΈναρξηΠροηγούμενο12345678910ΕπόμενοΤέλος»

Εγγραφές

www.pepla.gr
Εδώ
μπορείτε να κάνετε δημιουργία λογαριασμού χρήστη τις ιστοσελίδας και του forum.

ΕΝΩΣΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΟΥ ΜΕ ΤΗΝ “ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΛΑΜΙΑΣ”
Εδώ μπορείτε να εγγραφείτε 
ως μέλος τις κίνησης.